Nội dung GDBVMT trong môn Địa lí THCS

Sau khi rà soát lại nội dung chương trình Địa lí THCS, chúng tôi nhận thấy những kiến thức giáo dục BVMT trong SGK các lớp có liên quan đến một số vấn đề như:

- Dân số - TN – MT;
- Sử dụng hợp lí hay không hợp lí các nguồn tài nguyên (TN) thiên nhiên.
- Suy giảm tính đa dạng sinh học;
- Ô nhiễm MT;
- Biến đổi khí hậu;
- Đô thị hóa và MT;
- Phát triển kinh tế và BVMT: các biện pháp khai thác TN thiên nhiên, các biện pháp kĩ thuật chống ô nhiễm MT, các biện pháp quản lí MT...

Trong những vấn đề trên, vấn đề dân số - TN – MT; sử dụng TN thiên nhiên; đô thị hóa và MT; phát triển kinh tế và bảo vệ MT được đề cập trong chương trình, SGK nhiều hơn so với những vấn đề còn lại.

Tuy nhiên, không phải bài học nào, nội dung nào cũng tích hợp yếu tố giáo dục BVMT, do đó nhiệm vụ quan trọng của người GV là phải xác định được những kiến thức giáo dục BVMT một cách rõ ràng hoặc ẩn chứa trong nội dung bài học. Nhìn chung, những kiến thức giáo dục BVMT trong môn Địa lí THCS có thể phân biệt thành 2 nhóm: [9; 13]

- Những kiến thức đề cập đến các thành phần của MT, các nguồn TN thiên nhiên như địa hình, khí hậu, nước, thổ nhưỡng, sinh vật, các cảnh quan thiên nhiên, các hiện tượng tự nhiên (như trượt đất, lở núi, động đất, gió bão, hạn hán...) và những kiến thức về dân cư và hoạt động kinh tế - xã hội của con người (như dân số học, phân bố dân cư, các hoạt động kinh tế công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ...).

- Những kiến thức về tình hình khai thác, sử dụng các biện pháp nhằm bảo vệ nguồn TN và MT.

Trong hai nhóm kiến thức trên, những kiến thức của nhóm thứ nhất chính là những kiến thức địa lí đã được giảng dạy ở trường phổ thông. Nhóm kiến thức thứ hai là những kiến thức đề cập đến tác động của con người đối với MT và các nguồn TN thiên nhiên. Nhóm kiến thức này phần nào đã có trong SGK các lớp nhưng nhìn chung chưa thật đầy đủ, do đó GV cần chú ý khai thác, lựa chọn để đưa vào bài giảng dưới hình thức liên hệ, bổ sung, tìm kiếm các nguồn thông tin đa dạng khác. Kiến thức về giáo dục BVMT tích hợp trong các bài địa lí ở 3 mức độ khác nhau như sau:

+ Mức độ 1 (M1): Toàn phần

Đó là những bài học có nội dung toàn bài đề cập đến những kiến thức về dân số và MT. Trong SGK Địa lí lớp 6 có các bài 15. Trong SGK Địa lí lớp 7 có các bài 8, 10, 17. Trong SGK Địa lí lớp 8 có các bài 32, 38. Trong SGK Địa lí lớp 9 có các bài 38, 39, 43.

+ Mức độ 2 (M2): Bộ phận

Đó là những bài học có một mục, một đoạn hay một vài câu đề cập đến kiến thức về giáo dục BVMT. Trong SGK Địa lí lớp 6 có các bài 13, 26. Trong SGK Địa lí lớp 7 có các bài  1, 8, 9, 10, 11, 15, 16, 17, 20, 22, 24. Trong SGK Địa lí lớp 8 có các bài 24, 31, 33, 36, 37, 41, 42, 43. Trong SGK Địa lí lớp 9 có các bài 2, 4, 7, 9, 11, 17, 20, 24, 25, 28, 31, 36.

+ Mức độ 3 (M3): Liên hệ

Đó là những bài học mà kiến thức trong bài có một hoặc một vài chỗ có khả năng liên hệ để giáo dục BVMT mà trong SGK không đề cập đến. Ví dụ bài 14 (Địa lí 9) Giao thông vận tải và bưu chính viễn thông, tuy không đề cập đến vấn đề MT nhưng GV vẫn có thể liên hệ khi phân tích sự phát triển của các loại hình giao thông vận tải về mặt số lượng đã gây nên những ảnh hưởng nhất định đối với MT (khí thải, tiếng ồn, dầu loang trên biển...).

Để thực hiện tích hợp giáo dục BVMT vào môn học, GV phải thực sự am hiểu nội dung bài học, phải xác định được chính xác và cụ thể các nội dung giáo dục BVMT có trong bài học đó và có trách nhiệm xây dựng bài giảng sao cho có tác dụng giáo dục và có sức lan tỏa với HS. Qua những bài học này, HS không chỉ có thêm kiến thức về MT mà còn có nhận thức đúng đắn, thái độ thân thiện và hành vi thiết thực vì MT.

Dưới đây là bảng liệt kê nội dung giáo dục BVMT có thể khai thác từ SGK Địa lí phổ thông cấp THCS. Những nội dung này được chúng tôi đưa ra về kiến thức, kĩ năng và thái độ, hành vi cần đạt sau bài học với các mức độ (hiểu, biết, vận dụng) khác nhau nhằm đánh giá NL của người học. [6; 9; 11; 13; 54]

- Biết: Với các động từ nêu, liệt kê, kể lại, trình bày...
- Hiểu: Với các động từ giải thích, tại sao, vì sao, vì sao nói...
- Vận dụng thấp: Với các động từ xác định, nhận biết, thiết lập liên hệ, chứng minh, phân biệt, so sánh...
- Vận dụng cao: Với các động từ bình luận, nhận xét, đánh giá, liên hệ với thực tiễn, rút ra bài học...

Bảng: Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Địa lí Trung học cơ sở

                  




 

Mọi thông tin đóng góp, chia sẻ, hỏi đáp vui lòng liên hệ tại đây
dây cáp điện dây cáp điện dây cáp điện taya dây cáp điện ls chụp ảnh cưới đẹp giá rẻ ở hà nội chụp ảnh cưới trọn gói giá rẻ ở hà nội